deSingel

DeSingel is een voorbeeld van architectuur van een zeer goede architect, waar ik nooit mee in aanraking ben gekomen gedurende mijn opleiding. Zo zie je maar dat je automatisch vooral geconfronteerd wordt met architectuur uit je eigen omgeving en land of het moet natuurlijk gaan om internationale grote namen. Desondanks heeft Léon Stynen (1899-1990) een paar prachtige gebouwen afgeleverd in het zuiden van Antwerpen waar DeSignel een wellicht het mooiste voorbeeld van is.

Zoals Wikipedia ons vertelt gaf in 1958 het ministerie van Openbare Werken in België architect Stynen de opdracht een complex te ontwerpen dat zou dienen als kunstencentrum voor Antwerpen. In 1964 werd hiervan de eerste steen gelegd en in 1968 opende de eerste fase van het nieuwe conservatorium met een paviljoen als een open achtvorm met lokalen die uitkijken op twee binnentuinen. De tweede bouwfase met de concertzaal, theaterzaal en de bibliotheek werd onder meer door geldgebrek opgeschort maar later alsnog uitgevoerd en opgeleverd in 1980. Ook een derde maal heeft Stynen het complex verder ontwikkeld, in 1987 werd door hem het gebouw nogmaals uitgebreid in samenwerking met zijn assistent Paul de Meyer.

Ik moest even goed kijken voor ik doorhad dat hier een stuk prachtige architectuur ligt. En dat komt voornamelijk door het ontzettend stenige en rommelige karakter van de openbare ruimte rondom het gebouw. Aan drie zijden van het terrein van het gebouw liggen grote wegen, waaronder de grote ringweg van Antwerpen. Daardoor is het tevens een hele roemoerige plek. Er is nogal een verschil tussen het rustige beeld van de oorspronkelijke maquette en de huidige status van het terrein zoals hieronder te zien in de foto’s. Op de twee binnenplaatsen proef je nog iets van de rust die er wellicht ooit kort geweest is rondom het gebouw. De ruis van snelweg zal niet snel verdwijnen maar de stedenbouwkundige inpassing en de aansluiting op het omliggend terrein verdient wat mij betreft zeker wat meer liefde.

In het najaar van 2018 organiseerden het Vlaams Architectuurinstituut en deSingel een overzichtstentoonstelling over architect Léon Stynen. Voor deze tentoonstelling werd ook een zeer heldere korte video gemaakt die het oevre en de werkwijze van Stynen behandeld, daarin speelt DeSingel ook een rol. In de video hoor je een teleurgestelde Stynen die het zeker niet eens was met het doortrekken van de ringweg langs het gebouw. Het hele landschap waar het ontwerp ooit op was afgestemd veranderde dusdanig dat het gebouw niet meer strookte met zijn omgeving.